DÜNYANIN, TÜRKİYE'NİN GÖZLERİ “Düşünce Özgürlüğü”, bu özgürlüğün yansıması olan “Basın Özgürlüğü” ve “Örgütlenme Özgürlüğü”ne karşı açılmış belli başlı davaları, baskıları, yasaklamaları bu bölümde takip edebileceksiniz ve yürütülen kampanya çalışmalarını izleyebileceksiniz. Ayrıca, bulunduğumuz ayda görülecek düşünce özgürlüğü davalarını ve belgelerine ulaştığımız davalara ilişkin istatistiki bilgileri aşağıdaki linklere tıklayarak görebileceksiniz. Bize sıkça sorulan soruları cevaplamak için oluşturulan bu bölümleri “Dava Veri Tabanı”nın (ÇTL’nin) bir uzantısı olarak burada yayınlıyoruz. İstatistik bilgiler için tıklayınız Düşün, düşün... Haftalık Düşünce Özgürlüğü Bülteni (Sayı 37/08, 14 Kasım 2008) 12 Eylül'ün Peşine Düşünce Cezalandırılan Savcı Kayasu AİHM'de Kazandı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 12 Eylül 1980 askeri darbesinin başındaki Orgeneral Kenan Evren'in yargılanması için iddianame hazırlayan eski Adana Cumhuriyet savcısı Sacit Kayasu'nun "ifade özgürlüğünü kısıtladığı" gerekçesiyle Türkiye'yi 41 bin avro (yaklaşık 82 bin YTL) tazminata mahkum etti. İnsan Hakları Sözleşmesinin ifade özgürlüğüyle ilgili 10. maddesinin ve etkili soruşturma hakkıyla ilgili 13. maddesinin ihlal edilmesi karara gerekçe oluşturdu. Kayasu'nun Ağustos 1999'da bir vatandaş olarak aynı amaçla sunduğu dilekçeye yanıt verilmemişti, çünkü Anayasanın geçici 15. Maddesine göre Kenan Evren yargılanamayacaklar arasındaydı. Savcı Kayasu bunun üzerine 28 Mart 2000'de iddianame düzenledi ve Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) Kayasu'ya 30 Mart 2000 tarihinde kınama cezası verdi. Ayrıca bir dosya hazırlanarak yargılanan Karasu hazırladığı iddianamede hakaret içeren unsurların olduğu ve görevini kötüye kullandığı da gerekçe gösterilerek ceza aldı. Avukatlık bile yapamıyordu 20 Nisan 2000'de savcılık görevinden uzaklaştırılan Kayasu, HSYK kararıyla da 27 Şubat 2003'te meslekten ihraç edildi. Bugün Kayasu, avukatlık dahi yapamıyor. Kürtçe “hoş geldiniz” dedi 7 ay hapis cezası aldı Demokratik Toplum Partisi Urfa Merkez İlçe Başkanı Salih Sağış, 27 Nisan 2008’ de gerçekleştirilen olağan kongrede Kürtçe "Hoşgeldiniz" dediği gerekçesiyle 7 ay hapis cezasına çarptırıldı. Şanlıurfa 4. Asliye Ceza Mahkemesince açılan dava sonucunda Sağış, 'Türkçe dışında başka bir dil kullandığı’ gerekçesiyle 7 ay hapis cezası aldı. Ceza daha sonra Sağış'ın mahkemedeki iyi halinden 6 aya indirildi. Bakanlık izin verdi; 10 öğrenci 301'den yargılanacak Adalet Bakanlığı, 19 Aralık 2000'deki cezaevi operasyonlarını yedi yıl sonra protesto ederken Eskişehir'de lince uğrayan ve gözaltına alınan 10 üniversite öğrencisinin Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 301. Maddesi gereğince Türklüğü, Cumhuriyeti, Devletin kurum ve organlarını aşağılamak suçundan yargılanmalarına izin verdi. Bu kararla üniversite öğrencileri, "katil devlet" ve "19 Aralık gazileri" gibi nitelendirmelerden dolayı hapisle yargılanmaya devam edecekler. İki yıl hapis tehdidiyle karşı karşıya bulunan 10 kişi, 19 Kasım'da yeniden Eskişehir 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nde hakim karşısına çıkacaklar. Alınak'tan sivil itaatsizliğe devam Demokratik Toplum Partisi Kars İl Başkanı olduğu sırada Mahmut Alınak'a karşı 04 Haziran 2007 tarihinde Kafkas Üniversitesi Öğrenci Derneği tarafından düzenlenen "Demokrasinin Öncelikleri" konulu panelde yaptığı konuşma ve kar üstünde çıplak ayaklı basın açıklaması yaparak, 'Gençler Ölmesin, Anneler Ağlamasın' kampanyasının duyurusunu yaptığı gerekçe gösterilerek açıldı. Alınak, "Suçu ve suçluyu övme" ve "Kanunlara uymamaya tahrik" (TCK 215,217) iddiasıyla yargılanıyordu. Mahkeme Alınak' ı suçlu bularak TCK' nın 215. maddesini iki defa uyguladı ve toplam 4 ay 5 gün verdiği hapis cezasını 2500 YTL para cezasına çevirdi. Alınak cezayı ödemeyeceğini belirterek 12 Aralık 2008 tarihinde cezaevine gireceğini açıkladı. DÜŞÜNCE SUÇU DAVALARI DEVAM EDİYOR… Bu haftanın ifade özgürlüğü davaları: Sanık : Mehmet Pamak, Yusuf Tanrıverdi Mahkeme ve duruşma tarihi : Ankara 3. Asliye Ceza, 17 Kasım 2008 Saat: 09:15 Açıklama : İLKAV’ın 03 Aralık 2006’da düzenlediği “Resmi İdeoloji Kıskacında Eğitim Sistemi ve Din Eğitimi” konulu panelde Mehmet Pamak ve Yusuf Tanrıverdi'nin yaptığı konuşmalarda suç işledikleri iddiasıyla o günün Vakıflardan sorumlu Devlet Bakanı M. Ali Şahin’in emri ile harekete geçen Vakıflar Genel Müdürlüğü bir yandan İLKAV için kapatma davası açtı, diğer yandan da konuşmacılar için savcılığa suç duyurusunda bulundu. Bunun üzerine her iki konuşmacıya da "Cumhuriyeti ve devletin askeri teşkilatını alenen aşağılama" iddiasıyla dava açıldı. Sanık : Abdurrahman Doğar Mahkeme ve duruşma tarihi : Van 4. Ağır Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2008 Saat 09:30 Açıklama : Van'da 22 Mart'ta yasaklanmak istenen ve iki kişinin ölümü ile sonuçlanan Newroz kutlamalarının ardından tutuklanan Demokratik Toplum Partisi'nin (DTP) İl Başkanı Abdurrahman Doğar hakkında 200 yıl ağır hapis istemiyle Van 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde dava açıldı. Van Cumhuriyet Savcısı Selçuk Kocaman tarafından hazırlanan iddianamede, Doğar'ın Newroz öncesi yaptığı açıklamalara geniş yer verilirken, "PKK/KONGRA-GEL terör örgütü üyesi olmak", "Terör örgütü faaliyeti çerçevesinde suç işlemeye teşvik", "Terör örgütü faaliyeti çerçevesinde, kamu görevlisine direnme, mala zarar verme, nitelikli mala zarar verme, kasten ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını azmettirmek"ten cezalandırılması istendi. Geçen haftanın ifade özgürlüğü davaları • 8 Mart 2008 Dünya Kadınlar Günü'nde Adana'da yürüyüş düzenleyen Haklar ve Özgürlükler Cephesi (HÖC) üyesi 13 kişi hakkında, atılan "Devrim şehitleri ölümsüzdür", "Kadınız haklıyız kazanacağız" sloganları; basın açıklaması; okunan Nazım Hikmet şiiri gerekçe gösterilerek "Terör örgütünün propagandasını yapmak" suçlaması ile dava açıldı. Sanıklar 5 yıla kadar hapis istemiyle yargılanıyordu. Dava 21 Ocak 2009 Saat 10:30’a ertelendi. • Kendilerini "Devrimci 78'liler Federasyonu" üyesi olarak tanıtan 30 kişi hakkında, Tokat'ın Kızıldere Köyünde yaptıkları basın açıklamasında "terör örgütünün amacı doğrultusunda suçu ve suçluyu övdükleri" iddiasıyla bu dava açıldı. Sanıkların, basın açıklaması sırasında "Deniz, Mahir, Ulaş kazanana kadar savaş" şeklinde slogan atması da suçlamalara dayanak gösteriliyordu. Sanıklardan Recep Kaygusuz, Sevil Topaloğlu, Orhan Ocak ve Hayati Bozer hakkında 5’er ay hapis cezası verildi. Diğer sanıklar için ise hükmün açıklanması geriye bırakılarak denetimli serbestlik uygulanmasına karar verildi. • Murat Bağlı'ya 6. Diyarbakır Kültür ve Sanat Festivali'ndeki stend-up gösterisinde kullandığı ifadeler; Edip Polat ve Eren Keskin'e "Dünden bu güne Kürt sorununun çözüm yolları" konulu paneldeki konuşmaları gerekçe gösterilerek "Halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçlamasıyla dava açılmıştı. Dava Eren Keskin'in duruşmada bulunmamasından dolayı 23 Aralık 2008 saat 10:00'a ertelendi. • Hrant Dink Cinayeti'nden hemen sonra azmettiricilikle yargılanan Erhan Tuncel ile yaptığı telefon görüşmesinde "Ne oğlum direkt kafaya sıkmışlar... Tek farklılık. Kaçmayacaktı ama bu kaçtı" dediği kamuoyuna yansıyan polis memuru Muhittin Zenit, bu görüşmeyi haberleştiren bianet.org internet sitesine tazminat davası açtı. Zenit, Sitede 30 Eylül 2007 tarihinde "Vurulacak Şekil Belliydi" başlığıyla ve 28 Nisan 2008 tarihinde "Dink Cinayetinde Yeni Kanıt: Muhsin Başkan'la Yasin Konusunda Görüşeceğiz" başlığıyla çıkan haberler nedeniyle Bianet'ten 25 bin YTL tazminat talep ediyordu. Dava 28 Ocak 2009 saat 09:20’ye ertelendi. • 20 Ocak 2007'de Hrant Dink'in öldürülmesini protesto etmek için Yüksel Caddesi İnsan Hakları Anıtı önünde toplanan yaklaşık 800 kişiye konuşan ve “Bu ülkede Ermeni soykırımı olmuştur” diyen yazar Temel Demirer hakkında, Ankara Emniyet Güvenlik Şube Müdürlüğü'nün suç duyurusunun ardından, dava açıldı. Demirer, halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik ettiği ve Türkiye Cumhuriyeti'ni alenen aşağıladığı iddiasıyla yargılanıyordu. Duruşma hakimi bir idari işlem olan Adalet Bakanlığı’nın Temel Demirer için verdiği yargılanma kararı hakkındaki iptal ve yürütmeyi durduma talebiyle idari mahkemeye yapılan başvuruyu dikkate alarak, İdari Mahkemeden dosyanın istenilmesine ve duruşmanın 6 Şubat 2009 saat 09:00’a ertelenmesine karar verdi. NOT: Düşünce özgürlüğü davalarına ilişkin genel istatistik bilgilere http://www.antenna-tr.org/dunya/first_page_tr.asp adresinden ulaşabilirsiniz.